Hsp: van kenmerk naar kracht in 5 stappen!

Als hoogsensitief persoon (hsp) heb je te maken met kenmerken die vastgelegd zijn in je hersenen. En ik zal maar gelijk met de deur in huis vallen, die kun je niet veranderen. Dat moet je ook helemaal niet willen, want:
1.  het kost je een hele hoop energie (voor niks dus)
2. je kunt die kenmerken juist omzetten in iets heel moois.

Je kunt er zelfs jouw kracht van maken!

Om je hierbij te helpen heb ik een stappenplan voor je gemaakt. Hiermee kun je in 5 stappen de negatieve gevolgen van hsp minimaliseren en ze omzetten in iets positiefs. 

Hierbij wil ik wel gelijk benadrukken dat dit een proces is dat je niet even binnen een half uurtje doorloopt.
Maar is het het waard om eraan te beginnen? Zeker!

Daarom adviseer ik je ook om het stap voor stap te doorlopen. Lees het eerst een keer door of zet vandaag alleen de eerste stap. Jouw proces, jouw keuzes, doe wat goed voelt!

Pak pen en papier erbij of download hier mijn templates om in te vullen en let’s go!

1. Herken de hsp basiskenmerken

Laten we beginnen bij het begin; het (her)kennen van de hsp kenmerken. Wat veel mensen namelijk niet weten is dat er een belangrijk verschil is tussen de basiskenmerken van hsp (die in je hersenen vastgelegd zijn) en de gevolgen die deze kenmerken voor jou hebben.

Dat je bijvoorbeeld uitgeput kunt zijn na een gesprek met iemand is een gevolg dat veel hsp herkennen. Om dit op te lossen zou je dus alle gesprekken kunnen gaan vermijden, maar naast dat dit gewoon niet praktisch is, lost het ook de kern van het probleem niet op. Dat is echt dweilen met de kraan open. Je moet dus op zoek gaan naar de kraan, oftewel de kern van het probleem. 

En laat ik daar nu net een heel handig overzicht van gemaakt hebben in mijn vorige blog! Mocht je de basiskenmerken dus nog niet kennen, dan raad ik je echt aan die eerst te lezen.

Bekijk template 1 of schrijf de 4 kenmerken zelf op.

2. Persoonlijke gevolgen in kaart brengen

Nu je een beeld hebt van de basiskenmerken, kunnen we gaan kijken naar de persoonlijke gevolgen die ze voor jou hebben. Hoewel de basiskenmerken voor iedere hsp ongeveer gelijk zijn, zijn de praktische gevolgen dat namelijk totaal niet!

Laten we als voorbeeld het tweede kenmerk nemen: prikkels minder goed filteren. Een gevolg hiervan bij mij is dat ik snel huil. Huilen is voor mij een manier van ontladen, een manier waarop mijn hersenen weer even “geleegd” worden van alle prikkels die binnengekomen zijn.

Betekent dat dan dat jij ook moet huilen om hsp te zijn? Zeker niet!
Gevolgen zijn persoonlijk. Het kan dus heel goed zijn dat de verminderde prikkelfilter bij jou zorgt voor een geïrriteerd gevoel, boosheid, jezelf terugtrekken of juist iets heel anders.

Ga daarom om te beginnen bij één basiskenmerk na welke gevolgen dit voor jou heeft. Hoe uiten de kenmerken zich in jouw dagelijks leven?

Vul bij template 2 jouw persoonlijke gevolgen in of schrijf deze zelf op. Kies er 1 om uiteindelijk mee verder te werken.*

*Zoals we in stap 1 zagen overlappen de basiskenmerken deels. Dat betekent dat de gevolgen die je bij één kenmerk opschrijft soms ook bij een ander kenmerk (of zelfs bij een combinatie van alle kenmerken) kunnen horen. Maak je hier voor nu niet druk om. Om het de eerste keer zo duidelijk mogelijk te houden focussen we op één kenmerk, maar later kun je precies dezelfde stappen gebruiken om het proces voor de andere kenmerken te doorlopen. De overlappende delen kom je dan ook vanzelf tegen en sommige gevolgen heb je dan al gehad, dat scheelt weer 😉

3. Positieve en negatieve resultaten ordenen

Als je de kenmerken en gevolgen op een rijtje hebt, kunnen we naar de laatste stap in het inzicht krijgen: de resultaten. In het voorbeeld zagen we dat de verminderde prikkelfilter (kenmerk) kan betekenen dat je sneller huilt (persoonlijk gevolg). Belangrijk om op te merken is dat dit gevolg op zich nog niet positief of negatief is.

De positieve of negatieve waarde van het resultaat wordt veroorzaakt door het maatschappelijke beeld van het gevolg (huilen). Dat is dus een samenspel van hoe jij en jouw omgeving er naar kijken en welke normen en waarden er meespelen. 

Elk gevolg heeft één of meerdere positieve en negatieve resultaten. Het positieve resultaat van huilen is bijvoorbeeld dat het zorgt dat ik de spanning los kan laten. Ik kan mezelf hiermee resetten en voel me daarna weer een stuk beter. Het negatieve resultaat is dat anderen denken dat ik me aanstel of dat ik verdrietig ben en dat ik me er voor kan schamen, omdat “zomaar” huilen als volwassene best een taboe is.

Kies nu eens één kenmerk met bijpassend gevolg en schrijf daarbij (in template 2) alle positieve en negatieve resultaten op die jij ervaart.*

*Ik weet dat het nu heel verleidelijk is om meteen verder te denken over hoe het anders kan of zou moeten. Probeer dat voor nu los te laten. We kijken eerst naar de situatie zoals hij nu is, in de volgende stap gaan we kijken naar mogelijke veranderingen.

4. bewuste keuzes maken en omgeving opvoeden

Wow, ik ben nu al super trots op je! Het moeilijkste deel (inzicht krijgen) heb je achter de rug en nu komt het leukste: jouw kenmerken inzetten als jouw kracht!

Om dat te kunnen doen, moet je allereerst bewuste keuzes gaan maken.
Kijk daarom eens terug naar jouw positieve resultaten. Waar ben jij trots op? Wat vind je hier heel fijn aan?

Omcirkel of kleur de resultaten die je wilt behouden.

Daarna gaan we kijken naar de negatieve resultaten. Deze resultaten belemmeren jou in jouw ontwikkeling en willen we dus ombuigen of vervangen. Bedenk je hierbij dat het bijna onmogelijk is om alle negatieve resultaten weg te halen. We richten ons daarom op de resultaten die je echt in de weg zitten.

Omcirkel of kleur (met een ander patroon/kleurtje) de resultaten die je liever niet meer wilt hebben.

Allebei gedaan? Top! Dan gaan we nu de balans opmaken. Daarvoor gaan we weer even terug naar het voorbeeld.

Ik wil ‘spanning loslaten’ behouden, omdat ik dit erg belangrijk vind. Ik weet namelijk dat dit niet doen kan leiden tot onrust in mijn hoofd of zelfs een paniekaanval.
Aan de negatieve kant wil ik ‘schaamte’ veranderen/weghalen, omdat dit veel van mijn keuzes op een negatieve manier beïnvloedt.

Als we gaan kijken naar de mogelijke verandering komt deze vraag naar voren: Hoe kan ik er voor zorgen dat ik me minder schaam als ik huil om spanning los te laten?

Aan de ene kant heb ik hier zelf invloed op, omdat het mijn gevoel is. Ik kan op zo’n moment bijvoorbeeld in mijn hoofd herhalen dat ik spanning loslaat (wat mij helpt) en focussen op het rustige gevoel.

Daarnaast kan het helpen om te vertellen waarom ik huil. Zo voorkom ik dat er een misverstand ontstaat over dat ik verdrietig ben. En door uit te leggen dat het een logische reactie is schaam ik me sowieso al minder.

Het uitleggen aan anderen heeft nog een groot voordeel:

door jezelf kwetsbaar op te stellen ben jij super krachtig!

En laat dat nu precies zijn wat we willen bereiken!

Ik wil je ook gelijk meegeven dat dat laatste nog wel eens lastiger kan zijn dan je denkt of hoopt. Het aanpakken van sommige resultaten kan namelijk een hoop van jou en jouw omgeving vragen. Iedereen is, net als jij, op een bepaalde manier opgevoed en heeft zijn eigen vaste gedachten en gedragingen. Het veranderen van een resultaat kan dus betekenen dat jij jouw omgeving op bepaalde gebieden opnieuw moet opvoeden.

Ook hierbij geldt weer: zoek een manier die jij prettig vindt. Je hebt sowieso een sterke intuïtie en kunt anderen goed aanvoelen. Luister daar naar en doe rustig aan.

5. reflecteren, vieren en opnieuw beginnen

En dan nu de nachtmerrie van elke student: reflecteren. Gebruikt ze dat woord echt? Ja, sorry, ik heb er ook nog een trauma aan. 

Gelukkig vraag ik je niet om een compleet reflectieverslag te schrijven (mag natuurlijk wel haha). Om hsp echt als jouw kracht in te kunnen zetten, is het belangrijk dat je terugkijkt op hoe jij je hebt ontwikkeld en welke stappen je hebt genomen om dat te kunnen doen. Voel jij je goed over dit ene resultaat, gevolg of zelfs kenmerk, top! Kijk terug, vier een feestje voor jezelf (heel belangrijk!), leer van jouw proces en begin opnieuw bij jouw volgende stap. 

Zo pak je elke keer een nieuw onderdeel aan. En je zult zien dat het steeds makkelijker en natuurlijker gaat. 

Vul template 3 in of schrijf zelf op welke stappen jij gaat nemen en hoe jij je er nu over voelt. Vergeet de datum er niet bij te schrijven en te plannen hoe je het gaat vieren! Zo kun je straks echt goed zien welke stappen jij al hebt gezet!

Nu heb je alle handvatten die je nodig hebt

om van hsp jouw kracht te maken!

Dit is het stappenplan dat ik door de jaren heen voor mezelf heb ontwikkeld. Met deze 5 stappen kun jij elke situatie, alles wat je niet fijn vindt analyseren en zelfs optimaliseren. Ik hoop dat jij er net zo veel aan hebt als ik had (en heb!), want ik gun het jou onwijs om van hsp jouw kracht te maken!

Blog handtekening jennifer

Wat neem jij mee uit dit stappenplan?
Kun je zelf aan de slag of heb je nog vragen?

Laat hieronder een reactie achter of stuur me een persoonlijk bericht!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *